Vier dingen die een doek bepalen
De dikte van het garen
De dikte van een draad wordt aangegeven met een garennummer. Dat nummer geeft aan hoeveel yard garen er in een Engels pond gaat, zodat een hoger nummer een dunnere draad betekent. Een garen met nummer 20 is twee keer zo dik als een garen met nummer 40. In een specificatie ziet u de constructie van een doek soms als 60×60 20/20. Dat wil zeggen: 60 draden in de ketting en 60 in de inslag, beide van garen nummer 20. Zo’n doek wordt veel gebruikt voor bedtextiel.
Met fijnere garens passen er meer draden per Engelse inch. Een doek van garen nummer 30, met als meest voorkomende constructie 76×68, wordt door sommige fabrikanten perkaline genoemd; het is wat zachter en iets dunner dan het standaarddoek. Perkal wordt geweven uit garens van minstens nummer 40, van gekamd katoen, in constructies als 100×80, 110×90 of 100×100. Bij satijn komen ook combinaties van garennummers voor, zoals 173×124 60/40. Een hoge draadtelling en fijne garens horen dus bij elkaar. Het doek wordt daardoor soepeler en mooier, en ook duurder.
De binding
De binding is de manier waarop de draden elkaar kruisen. Bij een platbinding gaan ketting- en inslagdraad om en om over en onder elkaar, en zo ontstaat perkal: stevig en mat. Bij een keperbinding loopt de draad steeds onder twee en boven één draad door, wat een steviger doek geeft. Satijn laat een draad over meerdere andere draden lopen voordat hij eronder doorgaat. Daardoor kunnen de garens heel dicht op elkaar worden geweven en wordt het doek soepel en glad. De vele losliggende draden maken satijn wel gevoeliger voor slijtage dan een platbinding.
Satijn is een weeftechniek en zegt op zichzelf niets over het materiaal. Een doek van 100 procent katoen kan satijn heten, en een doek van polyester ook, terwijl u dat verschil in bed goed merkt. Polyester in satijnbinding wordt al snel glibberig en kan plakkerig aanvoelen, terwijl katoensatijn zacht aanvoelt en transpiratievocht opneemt. Vraag bij satijn daarom altijd waarvan het gemaakt is.
Jersey is een gebreide stof. Het is licht elastisch, hoeft doorgaans niet gestreken te worden en sluit mooi om dikkere matrassen. Door die structuur heeft jersey wat meer wrijving dan perkal of satijn.
Bij jacquard worden de dessins tijdens het weven in de stof aangebracht. De techniek is in 1804 uitgevonden door de Franse zijdewever Joseph-Marie Jacquard. Omdat het patroon in de stof zelf zit, kan het niet vervagen of wegslijten, en het is aan beide kanten zichtbaar in omgekeerde kleuren. Een jacquard dekbedovertrek voelt steviger aan dan een gewoon katoenen overtrek en gaat lang mee.
De vezel
De kwaliteit van de vezel bepaalt voor een groot deel hoe lang beddengoed mooi blijft. Katoen met lange vezels, langstapelig katoen, levert een gladdere en sterkere draad op die minder snel pluist. Pima is de algemene naam voor katoen met extra lange vezels, waar het ook verbouwd wordt. Supima is een gecertificeerd type Pima-katoen dat in Amerika wordt verbouwd. Het verschil tussen gewone en langstapelige katoen ziet u in de winkel nauwelijks. U merkt het pas na jaren gebruik en veel wasbeurten, wanneer het ene hoeslaken nog glad en stevig is en het andere begint te pluizen.
Naast katoen zijn er vezels met eigen eigenschappen. Linnen neemt sneller vocht op dan katoen en voelt koel aan; dat het kreukt, hoort erbij. Zijde heeft een hoog vochtopnemend vermogen en is bijna kreukvrij. Tencel is een vezel uit houtpulp die vocht beter opneemt en afvoert dan katoen. Micromodal, gemaakt van cellulose uit beukenhout, is zeer glad, waardoor u er makkelijk op omdraait. Polyester neemt nauwelijks vocht op en wordt daarom vooral in mengsels gebruikt.
De afwerking
Dichtheid en vochtafvoer
Kiezen naar hoe u slaapt
Heeft u het snel warm, kies dan een koel en ademend doek, zoals perkal, linnen of een doek met Tencel. Heeft u het snel koud, dan is flanel het warmst, en ook jersey voelt wat behaaglijker aan dan perkal. Draait u ’s nachts veel, of heeft u een gevoelige rug, let dan op de wrijving: jersey en flanel geven wat meer weerstand, een glad doek als perkal, katoensatijn of micromodal laat u makkelijker draaien. Wast u vaak en op hoge temperatuur, bijvoorbeeld vanwege een huisstofmijtallergie, dan tellen de kwaliteit van de vezel en de afwerking zwaarder, omdat elke wasbeurt zijn tol eist. Heeft u een dikke matras of een topper, kijk dan ook naar de hoekhoogte van het hoeslaken.
Denk bij een dekbedovertrek ook aan het dekbed dat erin komt. Over een licht, luchtig donsdekbed past geen zware, stugge hoes, omdat het dekbed dan minder goed om u heen valt. Een soepel katoensatijn of een fijn perkal laat het dekbed zijn werk doen.
Voel de stoffen in de winkel, en bedenk daarbij dat nieuw textiel anders aanvoelt dan textiel dat een paar keer gewassen is. Perkal wordt na elke wasbeurt zachter, en nieuw beddengoed neemt pas goed vocht op nadat het één keer gewassen is. Wij vertellen u graag hoe een doek zich na een paar jaar houdt, want dat ziet u in de winkel niet.